iletisim@umitorman.net

Ülkemizde kapitalizm…

Ülkemizde kapitalizm…

Yeni yıl akşamını ve Ocak ayını geride bıraktık, ama ben “Nerde o eski yılbaşı akşamları?” demeden geçemeyeceğim…

 

Bazı özel caddeler hariç İstanbul sönük geçti. Neden mi? Ah o korku yok mu o korku. Korkudan insanlar eskisi gibi alışveriş yapmadılar, restaurantlara gitmediler; gelecek korkusu insanlara bu son birkaç aydır çılgın alışveriş yapma zevkini vermedi. Televizyonlarda çıkan astroloji çılgınlığında bar bar 2016 yılının kötü geçeceği ekonomide yaşanacak zorluklar (Allahtan savaş falan denmedi ki öyle bir şey zaten bu saatten sonra hiç olmaz) anlatıldı durdu, ama tabii ki bu ekonomi bir tek Türkiye’yi ilgilendiren bir konu olmamakla birlikte, globalizm dediğimiz tüm dünyayı kapsayan problem yumağıdır. Hatırlarsanız, “Keşke dünyada kapitalizm olmasa” demişti Ali Koç. Bence çok haklıydı bu sözünde…

 

Kapitalizm dünyaya verdiği tek şey, tüket ve harca. Sadece al, piyasa canlansın ve tekrar sat yine piyasa canlansın…

 

İstanbul trafik yüzünden yaşanacak halden çıktı

 

Etrafta ağaçtan çok AVM var. Çocuk oyun parklarından, çim sahalarından daha fazla rezidans var. Yani, tüketim topluluğunun en güzel örneğini İstanbul’da tüm çıplaklığıyla görebilirsiniz. Avrupa ülkelerine uçaktan inerken en taş yığını gözüken sanırım birinci sırada İstanbul seçilir. Londra ve Paris de bizimle aynı nüfuslarda ama onlar eskilerini korumuş, yeşillerine el sürdürmemiş, parkların metrekaresini devasa tutmuşlar. Ve amaçları, şehirli nefes alsın, parkta koşsun, dinlensin ve çocuklar oynasın…

 

Gelelim kapitalizm çılgınlığına…

 

Kapitalizm çalış-kazan-harca demektir, yani bir nevi rekabet dünyası yaratan bir sistemdir. “Onda var, bende de olsun, onlar Amerika’yı gördü, ben de göreceğim” gibi insanları hırslandırmaktadır. Aslında kulağa çok da kötü gelmiyor, insanın içindeki ateşi körükleyen, bazen de yakan bir duygu. Teknolojiyi çılgın gibi yöneten kapitalizmdir. Cep telefonlarını ele alalım, bir sürü markalardan sadece birkaçı çılgın satışlar yapmaktadır, çünkü onun tüketiciye sunduğu müthiş teknolojik buluşları vardır. Fiyatı ne olursa olsun bu rekabet dünyasında, hele ki yeni nesil bunların sıkı takipçileri olduğundan… İlk çıkan ürün için kapılarda, uyku tulumlarında yatıp, kapı açılmasını bekleyen bir nesil ile karşı karşıyayız. Sizce bu durum çılgınlık değil mi?

 

En son H&M mağazalarının Balmain satışı sırasında yaşanan alışveriş çılgınlığını hatırlayın. Ben haberlerde izlerken güldüm ve dedim ki “Ey Allah’ım insanların düştükleri şu komik duruma bak”… Ucuz alışveriş yapacağım diye, ihtiyacı olsun veya olmasın sırf marka diye düştükleri bu duruma, bence Allah kimseyi düşürmesin derim. Bu manzaralar da kapitalizm örnekleridir. Fakat dünya, bir gün ister istemez kapitalizmi bırakmak zorunda kalacaktır. Neden mi? Çünkü eskisi kadar tüketme manyaklığı kalmayacak ve fazlaca da tüketilecek materyal kalmayacak, biraz daha sosyalist bir yaşantı gelecektir diye umuyorum. Daha eşitsel, daha halksal, daha çevreci, daha sınıf farkı olmaksızın, daha az tüketen ve dünya nimetlerine daha saygılı… İnsanoğlu ümitsiz yaşayamaz…

 

Ben kapitalizm diye anlatırken; Doğu’daki bir okurum da “Ya bacım ne kapitalizmi? Biz buralarda savaş korkusu yaşıyoruz, sokağa çıkma yasağından esnaf dükkanlarını açamıyor, ne yılbaşı kutlaması! Biz düşmüşüz yaşam korkusuna, ayağa kalma korkusuna” diyor, tabii ki utançla başımı önüme eğiyorum. Yaşam İstanbul’dan ibaret değil, koca Türkiye topraklarında…

 

Fazlaca siyasete girmeden, yazımı umutla sonlandırmak istiyorum…

 

Ekonomist Joseph E. Stiglitz şöyle der:

Merhaba; Ben Kapitalizm!

 

Küçük kızlarınızı Barbie bebeklerle büyüttüm, “Bugün sizden estetik operasyon için para istiyorlar” diye neden şaşırıyorsunuz! Çıkarlarım uğruna kocaman bir moda endüstrisi yarattım! İstediğimi de elde ettim; 17 yaşındaki kızların çoğu dış görünüşlerinden rahatsız.

 

Ben Kapitalizmim! Bir kadının bir moda dergisini 15 dakika karıştırması kendi vücudunu beğenmemesine yetiyor!

 

Ben Kapitalizmim ve bakış açınızı öyle bir değiştirdim ki, hırsız bir CEO’nun hayat hikâyesi sizin için “azim ve başarı hikâyesi” olabiliyor.

 

Ben Kapitalizmim ve ortalama bir insanın günde 5,5 saat TV izlediği, kitap okumadığı, tiyatro ve sinemaya çok az gittiği bir toplumda alaşağı edilmek gibi bir kaygım yok!

 

Ben Kapitalizmim ve Steve Jobs tabii ki çok önemli biriydi, ancak %1′inizin ihtiyacı olan makineleri 3. Dünya ülkelerinde, ucuz işçilerle üretmekte çok başarılıydı…

 

Elbette bütün kapitalistler birer “aziz” gibi konuşacaklar, tıpkı Bill Gates gibi, 150 milyon dolarlık 66.000 m2 bir evde yaşayan bir aziz!

 

Ben Kapitalizmim ve benim yüzümden ortalık miras kavgaları yüzünden kanlı bıçaklı olmuş akrabalarla dolu. Her yıl 20 milyon çocuk açlıktan ölürken siz bir koşu bandının üstünde fazla yağlarınızı eritmek için ter döküyorsunuz!

 

Ben Kapitalizmim ve benim yüzümden dünyada 600 milyon obez ve 1,4 milyar aç insan var!

 

Ben Kapitalizmim ve Starbucks için kahve üreten bir çiftçinin oradan bir bardak kahve satın alabilmesi için 3 gün çalışması gerek!

 

Ben Kapitalizmim ve Uzak Doğu’da 6-12 yaş arası kızlar 200 dolar gibi komik bir paralarla seks kölesi olarak satılıyorlar.

 

Ben Kapitalizmim ve “serbest piyasa ekonomisi” dünyanın en büyük yalanı.

 

Ben Kapitalizmim ve Amerikalıların % 24′ü eğer milyarder olmaları için bütün ailelerini reddetmeleri gerekecekse, bunu yapabileceklerini söylüyor.

 

Ben Kapitalizmim ve kadınlara sesleniyorum! Lütfen birer obje haline geldiğinizi aklınıza getirmeden Victoria’s Secret’a koşun. Victoria’s Secret ülkelerine Türkiye de eklendi, avuç içi kadar çamaşıra 80 dolar verince çok mutlu olacağınızı garanti ediyorum!

 

Ben Kapitalizmim ve 15 yaşındaki bir çocuğun iPad alabilmek için böbreğini sattığını duyunca zevkten dört köşe oldum!

 

Ben Kapitalizmim ve Madonna’nın sadece Londra’da 8 evi var, ortalama 600 evsize barınak olabilecek büyüklükte.

 

Ben Kapitalizmim ve Tayland’da Disney fabrikası için çalışan bir çocuğun Disneyland’e girecek parayı çıkarması için 55 gün çalışması gerek. Afrika kıtası dünyanın altın rezervlerinin % 90′ını elinde bulundurmasına rağmen, dünyada sadece 4 tane Afrikalı milyarder var.

 

Ben Kapitalizmim ve Afrika kıtasından her sene 8,5 milyar dolar değerinde pırlanta çıkıyor, kıtanın açlık sorununu çözmeye yetecek miktar…

 

Ben Kapitalizmim ve siz pırlantalara bayılırsınız, Hindistan’da 1milyon kişi günde 1,2 dolar kazanarak o pırlantaları üretiyorlar. Dünyayı sarışın kadınların güzel olduğuna inandırdım, bu yüzden Asya kıtasında 300 milyon kadın düzenli olarak beyazlatıcı sabun kullanıyor.

 

Ben Kapitalizmim ve sizin hayatlarına özendiğiniz Hollywood yıldızlarının %64′ü kokain bağımlısı.

 

Ben Kapitalizmim ve yılda 20 milyon çocuk açlıktan ölürken, siz aynı tişörtü haftada iki kez giymeye utanıyorsunuz.